Horsey Town


**Deze blog gaat over management van opfoksystemen en níet over de geschikte afspeenleeftijd, imprinting of een andere vorm van training**

Voordat ik m’n voet brak, was ik met mijn twee Vlaamse neefjes uit Zuid-Afrika in zo’n grote binnenspeeltuin. Raar licht, slechte akoestiek en de geur van sokken en friet. Overal speeltoestellen, airhockeytafels, trampolines en glijbanen. Kinderen die alle kanten op rennen, onderuitgaan en weer doorrennen, kinderen met ijsjes in hun hand, op hun kleren en op de grond, uitgeputte opa’s en oma’s, ouders die lekker een boekje lezen en mensen die op hun laptop werken. Ik zou me er niet kunnen concentreren, maar degene naast me was in alle rust een paar e-mails aan het beantwoorden. Wonderbaarlijk.

Alleen aapjes

De kinderen waren in extase en vonden het prachtig. Ze hadden zelfs geen tijd om wat te eten en drinken: nee, ze moesten door. Op naar het volgende doolhof! Ik moet zeggen, ik doe graag mee. Gelukkig ben ik niet zo groot, dus ik pas makkelijk door al die tunnels. Samen klimmen we, bouwen we kastelen en doen we verstoppertje.

Toen ik me zo midden in die kindermassa begaf, viel me op hoeveel kinderen er waren. En hoe weinig volwassenen.Eigenlijk zie je amper volwassenen. Als je in zo’n toren bent, is iedereen die je ziet ruim onder de 12. Natuurlijk houden ze wel toezicht, die volwassenen, maar je ziet ze amper in de drukte van rondrennende aapjes. Hoe goed er toch wordt opgelet, merk je pas als er iets gebeurt.

Een onbekend kindje had het lego-kasteel van een ander kindje op z’n hoofd gekregen en was begonnen huilen. Geen lego-kasteel met van die kleine lego-steentjes. Nee. Die grote blokken: manshoge muren van plastic bouwstenen. Er was niets ernstigs aan de hand, maar toch was de oma er binnen 1 minuut om het slachtoffer te troosten.

De oma en de vader

De oma nam het huilende kindje mee uit het lego-paradijs om even op adem te komen en wat te drinken. Ik vond het allemaal reuze interessant, omdat de vader van de bouwer zich ermee kwam bemoeien. Hij praatte even met zijn zoon en vervolgens liepen ze samen naar het slachtoffertje toe. De bouwer had spijt van zijn onbesuisde actie en vond het vervelend dat het andere kindje pijn had. Hij murmelde “sorry” en na vijf minuten waren ze weer gezellig samen aan het bouwen.

De aanwezigheid van de twee volwassenen was kort, maar erg significant. Hoe was het gegaan als de oma niet had getroost? Of als de vader zijn zoontje niet had begeleid om “sorry” te zeggen? Ik heb geen kinderen, maar kan me voorstellen dat het dan een stuk minder gezellig in zo’n speeltuin zou worden.

Opfok

Wat zou er gebeuren als je de deur van de speeltuin op slot zou doen en alle volwassenen eruit zou halen? Maand in maand uit? Geen enkel toezicht of sociale controle van volwassenen of jongeren? Ik denk dat dit niet leuk wordt, maar dit is helaas wel de situatie bij de meeste plekken waar we onze veulentjes naar toe brengen. Niet overal gelukkig, maar op de meeste plekken vind je enkel leeftijdgenootjes. Hoe beïnvloedt dit onze paarden, vraag ik me af.

Toughen up?

Leeftijdsgenootjes zijn belangrijk voor opgroeiende kinderen (paard en mens), maar volgens mij is de sociale controle van volwassenen is minstens even belangrijk. Ik denk dat de rol van de volwassenen is ‘om de balans’ een beetje recht te houden. Zonder volwassenen is de kans groot dat er ‘extreme verliezers’ gecreëerd worden: kindjes en veulens die altijd aan het kortste eindje trekken. Ze worden uitgesloten van vriendschap en mogen niet meer meespelen. Sommige mensen zullen zeggen dat ze maar wat stoerder moeten worden, maar zo werkt dat helaas niet altijd. Ze worden alleen nog onhandiger.

Ook voor kinderen en veulentjes die juist erg assertief zijn, lijkt het me goed om te leren omgaan met ‘nee’ en teleurstellingen. Als ze enkel leeftijdgenootjes zouden kennen, is de kans groot dat ze altijd winnen. De rest van hun leven zal echter niet zo zijn. Het is daarom gezonder om ze te leren omgaan met regels en beperkingen, dan om ze overal doorheen te laten denderen.

Ontwikkeling brein

De sociale regels die wij, als volwassenen, gebruiken zijn gemaakt met ons volledig-uitgegroeide brein. Kinderen zijn een stuk impulsiever en beschikken nog niet over die goed ontwikkelde prefrontale cortex. Kortom, ze hebben een ander oordeelvermogen. De ervaringen die jonge kinderen en veulens op doen, blijven echter wel hun leven lang bij hen. Altijd het sukkeltje in de kudde? Grote kans dat het paard op latere leeftijd sociaal ‘ongemakkelijk’ blijft. Ze kunnen het sukkeltje blijven, of juist vanuit de onderdrukking zelf een pester worden.

Mijn ideale situatie

Als ik het voor het zeggen had, zouden veulentjes opgroeien in groepjes van diverse leeftijden. Andere baby’s, pubers, volwassenen, tantes en opa’s en oma’s: iedereen kan helpen. In de praktijk is dit lastig, dat weet ik. Maar een meisje mag dromen. Bovendien is het met onze opfok niet anders dan met andere economische systemen: het is een kwestie van vraag en aanbod. De eerste jaren zijn zó belangrijk voor de rest van het leven, dat daar voor mij zeker meer aandacht aan besteed mag worden. Dus heb je een veulen, wees niet te snel tevreden!