Kinderen en paarden opvoeden: stok of wortel?


M’n vriend hoorde laatst een goed verhaal op de radio. Een jonge vrouw vertelde dat haar zoontje zijn piemel had laten zien, midden in de klas. Hoe jong deze kleine nudist was, wist mijn vriend niet meer, maar het was op de basisschool.

Strafwerk

De juf was erg boos geworden en had deze jongen strafwerk laten schrijven, iets in de trant van: “ik moet mijn piemel in mijn broek houden”. De moeder vertelde op de radio dat ze in hun gezin best vrij met het blote lichaam zijn, gewoon omdat dat moet kunnen. Ze vond het strafwerk dan ook een beetje een ouderwetse oplossing, maar vond wel dat de juf iets moest doen in deze situatie. Wat de juf moest doen, kon ze niet precies onder woorden brengen.

Het verhaal zette mijn vriend en mij aan het denken. Wat moet je doen in zo’n situatie? Mijn vriend is docent in het voorgezet onderwijs en hij dacht hardop na over wat hij zou doen wanneer een zestienjarige puber dit bij hem in de klas zou doen. Zou hij hetzelfde handelen? Zou een straf het gewenste effect hebben, namelijk dat het gedrag afneemt? Of moet je een straf geven, omdat anders de rest van de klas denkt dat het gedrag van die jongen oké is? Geven docenten die straf omdat ze erin geloven, of geven ze hem, omdat dat van je verwacht wordt als je voor de klas staat?

Gepast?

Ik weet niet precies waarom docenten die straf zouden geven. Sommige mensen zullen vinden dat de puber gestraft moet worden, omdat hij moet weten wat gepast is en wat niet. Je kunt dit niet verwachten van een kleuter, maar van een jongen van zestien wel. Dit zal dan ook voor veel docenten een goede reden zijn om straf te geven.

Achterliggende reden

Maar is dat eigenlijk wel zo’n goede reden? Laten we die jongen eens vervangen door een huisdier, bijvoorbeeld een paard, hond, kat, vogel of konijn. Als een dier bepaald ongewenst gedrag vertoont, zoek ik als eerste uit waarom dat dier het gedrag laat zien. Is het dier bijvoorbeeld ontevreden met de situatie? Verveelt het dier zich? Of is er misschien sprake van een trauma? Hoe is het eigenlijk met het welzijn van het dier?

Een straf uitdelen zou in dit geval misschien na één incident effectief kunnen zijn, als de straf echt een straf is. De vraag is alleen of dat de situatie vooruit helpt: achter het gedrag kan veel meer zitten dan wat je ziet. Met straffen behandel je in die gevallen het symptoom en niet het probleem.

Kortom: ik denk dat je sneller bij een echte oplossing komt wanneer je deze vragen stelt dan wanneer je een straf uitdeelt. Nog niet overtuigd? Lees dan een keer 20 problemen met straffen” van Karolina Westlund. Leuke leestip, en niet alleen voor mensen die dieren trainen, maar ook voor de mensen die zich bezighouden met het leerproces van onze kinderen.

Bewaren

Bewaren