Wetenschappers met modder aan de laarzen


Wist je dat bijna alle zoogdieren er ongeveer even lang over doen om te plassen, ongeacht hun lichaamsgrootte? Jep, wetenschappelijk onderzoek. Ik begrijp het wel, dat wetenschap soms een slechte naam heeft. Niet dat bovenstaand onderzoek onbenullig is, maar omdat het nutteloos oogt.

Toch kunnen hier baanbrekende verbeteringen achter schuilen, zoals sneller herstel bij een blaasontsteking. Maar die zien wij, als niet-urinewetenschappers, simpelweg niet.

Men ziet wetenschappers vaak gezien als verstrooide professors bij wie iedere verbinding met de realiteit verloren gegaan is. Oude mannen in witte jassen die nog nooit vuile handen hebben gehad en die enkel boeken lezen: mensen zonder praktijkervaring. Maar hoe zit dat nu in de paardensector?

Paardenwetenschap

Andere takken van dierwetenschap zijn verder ontwikkeld. Ter vergelijking: de wetenschap naar scheten van koeien gaat terug naar de jaren ’50, terwijl the International Society for Equitation Science, een wereldwijde club voor paardenwetenschap, pas sinds 2005 bestaat. Gelukkig is wetenschap groeiende in de paardensector. We kunnen steeds meer meten en observeren. Wist je bijvoorbeeld dat een paard, na drie uur niets eten, al in een risico-zone komt voor maagzweren? Goede en nuttige kennis dus, allemaal dankzij wetenschap. Maar wat moeten we nu precies met wetenschap en wat hebben we eraan in ons dagelijks leven? Om deze vraag te beantwoorden, moeten we eerst duidelijk krijgen wat wetenschap precies is en welke voor- en nadelen eraan plakken.

Peer-review: de kern van wetenschap

Wetenschap bestaat voornamelijk uit artikelen in specifieke vaktijdschriften. Een wetenschappelijk artikel bestaat uit de resultaten van een onderzoek en is door andere wetenschappers gecheckt. Dat proces van checken is de kern van wetenschap en heet “peer-review”. “Peer” betekent hier gelijke, en staat voor een andere specialist op dat gebied. In principe kan een wetenschappelijk artikel dus geen onzin bevatten. Alleen de beste artikelen halen het tot publicatie, een prima kwaliteitscontrole, toch?

Wetenschap = heilig?

Helaas is het systeem van wetenschappelijke publicatie niet perfect. Wetenschappers doen hun best, maar onderzoek doen is geen enkele reis naar de waarheid. Er zijn wat onvolmaaktheden, kronkels in de weg en missende puzzelstukjes. Om er eentje te noemen: het aantal paarden waarmee het onderzoek is gedaan is soms wat klein. Paarden zijn duur om te onderhouden en daarom worden in onderzoek kleine groepen dieren gebruikt. Dit zorgt er niet voor dat de resultaten niet betrouwbaar zijn, maar soms zou een grotere groep paarden handiger zijn.

Een tweede voorbeeld van onvolmaaktheden zijn de kinderziektes die horen bij een ontwikkelende wetenschap. In 2014 deed ik bijvoorbeeld onderzoek naar de hoofdhalshouding rollkur en las alle gepubliceerde artikelen over dit onderwerp. Het bijzondere was, dat eigenlijk ieder onderzoek een eigen interpretatie had van hoe rollkur eruit zou zien. In sommige onderzoeken liepen de paarden net een paar graden achter de loodlijn, terwijl in andere onderzoeken de neus de borst raakte. Wanneer er zulke verschillende interpretaties voor één begrip gebruikt worden, kan ik me voorstellen dat de resultaten verschillen en de discussie chaotisch wordt.

Spannende vooruitgang + zelf nadenken

Nu komen we terug bij de eerdere vraag: wat moeten we met wetenschap in ons dagelijks leven? Zou het verplicht moeten zijn dat iedere paardeneigenaar een abonnement heeft op diverse wetenschappelijke tijdschriften? Nee, natuurlijk niet. Wetenschap is niet heilig en heeft bepaalde beperkingen. Maar toch brengt het ons volop spannende vooruitgang. Daarom omarm ik wetenschap èn neem ik het tegelijkertijd met een korreltje zout. Blijf altijd zelf nadenken en vragen stellen.

Modder en poep

Kortom, ik hoop dat wetenschap snel van het negatieve imago afkomt. Zeker bij paarden gaan praktijk en wetenschap verdraaid goed samen. Paardenwetenschappers zijn echt geen suffe oude mannen in witte jassen zonder praktijkervaring of zonder modder aan hun laarzen. Het zijn mensen met een hart voor paarden en volop ervaring in het zadel én in de modder. We kijken misschien op een andere manier naar paarden dan gebruikelijk, maar hebben gewoon Facebook, houden nog steeds van onze eerste verzorgpony en hebben met Kerstmis ook te veel gegeten.

Bewaren